Zakonnicy zostali sprowadzeni do Chełma w XVIII w. i otrzymali teren poza ówczesnymi murami miasta. W 1753 r. konsekrowano kościół, którego projekt stworzył i osobiście nadzorował budowę wspominany już Paweł Antoni Fontana. Fundatorami obiektu był Andrzej Wolski i jego żona Marianna z Radzymińskich. Barokowa świątynia po likwidacji klasztoru przez władze rosyjskie w 1864 r. została zamieniona na cerkiew prawosławną pw. św. Barbary. W posiadanie zakonników powróciła ostatecznie po II wojnie światowej. Budynki klasztorne zostały rozbudowane i w 1866 r. rozpoczęła tutaj działalność Żeńska Chełmska Szkoła Greckounicka, jedyna tego rodzaju placówka obok Instytutu Aleksandryjsko-Maryjskiego Wychowania Panien w Warszawie. Po likwidacji unii szkoła nabrała charakteru prawosławnego i nadano jej imię cesarzowej Marii Fiodorownej, żony Aleksandra III. Stąd często określana była mianem Instytutu Maryjskiego. W okresie I wojny światowej umieszczono tutaj Seminarium Nauczycielskie Męskie; ponadto w tym okresie kościół służył celom kultu protestanckiego. W roku 1936 ordynariusz lubelski bp Marian Fulman przekazał go pierwotnym właścicielom. Dnia 19 września 1939 zakonników aresztowano i wywieziono do obozu w Dachau, a kościół zamieniono na zbór protestancki. W 1944 r., zakonnicy powrócili i zamieszkali w kilku małych pomieszczeniach w północnej części klasztoru, ponieważ cały klasztor stał się placówką oświatową. Na skutek nieskutecznych zabiegów o odzyskanie klasztoru, w 1975 r. zakonnicy rozpoczęli starania o pozwolenie na budowę nowego domu. Zabiegi te zakończyły się powodzeniem i w 1979 r. bp Zygmunt Kamiński dokonał poświęcenia kamienia węgielnego i wmurowania aktu erekcyjnego pod nowy klasztor, obecnie już wykończony i zamieszkały.

            Wyposażenie wnętrza kościoła jest nowe i pochodzi z okresu międzywojennego. Prowadzone prace remontowe zaowocowały modernizacją wnętrza świątyni, przebudową prezbiterium, wymianą posadzki oraz założeniem nowego ogrzewania.

            Zakonnicy służą pomocą okolicznym parafiom, głoszą rekolekcje, misje ludowe, pracują w miejscowym szpitalu jako kapelani, sprawują opiekę duchową nad Trzecim Zakonem oraz nad siostrami zakonnymi.

Klasztor OO. Franciszkanów
ul. Reformacka 13 a
22-100 Chełm
tel. (0-82) 565-22-78
e-mail: bracia@franciszkanie-chelm.pl